Jastrzębska Spółka Węglowa – historia, działalność, notowania

Jastrzębska Spółka Węglowa powstała 1 kwietnia 1993 roku, wydobywa głównie węgiel koksowy i od 6 lipca 2011 roku jest notowana na GPW. Jej sytuacja w 2026 roku łączy znaczenie dla hutnictwa z presją finansową i programem naprawczym. Sprawdź historię grupy, kopalnie, wyniki oraz czynniki wpływające na notowania JSW.

Jastrzębska Spółka Węglowa – podstawowe informacje

JSW S.A. jest spółką akcyjną z siedzibą w Jastrzębiu-Zdroju, przy alei Jana Pawła II 4. Podmiot wpisano do KRS pod numerem 0000072093, a jego REGON to 271747631 i NIP PL 6330005110. Kapitał zakładowy wynosi 587 057 980 zł i został wpłacony w całości.

Spółka należy do największych producentów węgla koksowego w Unii Europejskiej. Surowiec ten trafia przede wszystkim do koksowni, gdzie powstaje koks używany w procesie produkcji stali. Grupa działa więc na styku górnictwa, hutnictwa i energetyki – ceny jej produktów zależą nie tylko od wydobycia, lecz także od koniunktury przemysłowej.

Większościowym akcjonariuszem pozostaje Skarb Państwa. W przywoływanych danych jego udział wynosi 55,17 proc. JSW jest przedsiębiorstwem o dużym znaczeniu gospodarczym i społecznym, a w Grupie JSW na koniec 2022 roku pracowało ponad 30 tys. osób.

Jak rozwijała się JSW?

Spółkę utworzono na bazie części Rybnicko-Jastrzębskiego Gwarectwa Węglowego. Początkowo skupiała siedem samodzielnych przedsiębiorstw górniczych, w tym kopalnie Borynia, Jastrzębie, Krupiński, Morcinek, Moszczenica, Pniówek i Zofiówka. W kolejnych latach ograniczano majątek niezwiązany bezpośrednio z wydobyciem oraz tworzono wyspecjalizowane podmioty zależne.

W 1994 roku połączono kopalnie Jastrzębie i Moszczenica, tworząc zakład Jas-Mos. Rok później powstał Zakład Logistyki Materiałowej, a w 1996 roku – Polski Koks. Kopalnię Morcinek postawiono w stan likwidacji w 1998 roku, ponieważ ówczesne wydobycie nie uzasadniało jej dalszego funkcjonowania.

Przełomem było przejęcie kopalni Budryk w 2008 roku. JSW rozpoczęła tam modernizację, która miała zwiększyć udział węgla koksowego typu 35, określanego jako hard. W 2010 roku spółka nabyła 90,59 proc. akcji Przedsiębiorstwa Gospodarki Wodnej i Rekultywacji. W 2014 roku do grupy dołączyła kopalnia Knurów-Szczygłowice.

W 2011 roku połączono kopalnie Borynia i Zofiówka. Dwa lata później dołączono ruch Jas-Mos, tworząc kopalnię Borynia-Zofiówka-Jastrzębie. Część ruchu Jas-Mos przekazano do Spółki Restrukturyzacji Kopalń w 2016 roku, a kopalnię Krupiński – w 2017 roku.

Gdzie JSW wydobywa węgiel?

Obszar wydobywczy grupy znajduje się w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Obecnie działalność górnicza opiera się na czterech kopalniach: Borynia-Zofiówka, Budryk, Knurów-Szczygłowice i Pniówek. Borynia-Zofiówka obejmuje kilka ruchów, a zasoby operatywne Ruchu Borynia wynoszą 32,6 mln ton.

W 2025 roku kopalnie JSW wyprodukowały ponad 13 mln ton węgla, natomiast koksownie grupy wytworzyły 3,2 mln ton koksu. Wcześniejsze dane pokazują większą skalę działalności – w 2022 roku całkowite wydobycie grupy wyniosło 14,1 mln ton. Różnice między latami wynikają między innymi z warunków geologicznych, postępu robót przygotowawczych i sytuacji rynkowej.

Węgiel koksowy typu 35 ma wyższą wartość dla przemysłu stalowego niż surowiec przeznaczony wyłącznie do celów energetycznych. Około 40 proc. własnego węgla koksowego grupa przetwarza w swoich koksowniach. Dzięki temu sprzedaje nie tylko surowiec, ale również produkt pochodzący z dalszego etapu łańcucha technologicznego.

Jak wygląda struktura grupy?

Grupa JSW działa w dwóch głównych segmentach. Segment węglowy obejmuje wydobycie i sprzedaż węgla, a segment koksowniczy odpowiada za produkcję koksu oraz węglopochodnych. JSW Koks S.A. pozostaje jednym z najważniejszych podmiotów tej części działalności, a udział grupy w jego kapitale wynosi 96,28 proc.

Zaplecze operacyjne tworzą między innymi przedsiębiorstwa zajmujące się kolejnictwem, logistyką, remontami, informatyką, rekultywacją i szkoleniem górniczym. Taka struktura pozwala obsługiwać kopalnie oraz koksownie wewnątrz jednej grupy kapitałowej, choć generuje także rozbudowaną bazę kosztową.

Wyniki finansowe JSW

Rezultaty grupy silnie reagują na ceny węgla koksowego i koksu. W 2022 roku przychody przekroczyły 20 mld zł, a zysk netto wyniósł 7,59 mld zł. Dwa lata później spółka wykazała 11,33 mld zł przychodów oraz stratę netto sięgającą 7,28 mld zł.

W 2025 roku skonsolidowana strata netto wyniosła 6,25 mld zł, a strata EBITDA – 4,99 mld zł. W pierwszym kwartale 2026 roku grupa odnotowała około 615,9 mln zł straty netto. Przy takich wynikach płynność finansowa staje się ważniejsza od samego poziomu wydobycia. Czy wysoka produkcja może wystarczyć, gdy marża na sprzedaży gwałtownie spada? Nie zawsze.

Restrukturyzacja i finansowanie działalności

JSW prowadzi program naprawczy obejmujący koszty wydobycia, zatrudnienie oraz finansowanie bieżące. Bogusław Oleksy, pełniący obowiązki prezesa zarządu, wskazywał, że spółka wykorzystała już proste narzędzia poprawy płynności, takie jak przyspieszanie płatności i kredyt kupiecki.

W czerwcu 2026 roku walne zgromadzenie wyraziło zgodę na ustanowienie zabezpieczeń związanych z pożyczką z ARP w wysokości 850 mln zł. Środki mają czasowo poprawić płynność. Zarząd wskazywał zarazem, że docelowe potrzeby mogą sięgać około 2 mld zł, czyli 2 000 000 000 zł.

Spółka korzysta z porozumień przedpłat o wartości około 500 mln zł oraz kredytu blisko 1,4 mld zł. Negocjuje też przesunięcie terminów spłaty z instytucjami finansowymi. ZUS odroczył płatności części składek pracowniczych, a JSW analizuje finansowanie spoza rynku europejskiego. Pozyskanie pieniędzy na restrukturyzację bywa trudniejsze niż finansowanie inwestycji, ponieważ nie tworzy od razu nowych mocy produkcyjnych.

Jakie znaczenie mają związki zawodowe?

Rozmowy o kosztach pracy prowadzone są z licznymi organizacjami pracowniczymi. W 2026 roku wskazywano na 83 związki zawodowe, 180-procentowy poziom uzwiązkowienia oraz 112 osób oddelegowanych do działalności związkowej. Gwarancje zatrudnienia utrudniają szybkie zmiany organizacyjne, ale porozumienia płacowe mogą przynieść wymierne oszczędności.

Porozumienie zawarte w lutym zakłada ograniczenie kosztów pracy o około 1,2 mld zł w bieżącym i następnym roku. Negocjacje podobnych rozwiązań trwają w JSW Koks. Spółka rozważa również finansowane z budżetu państwa odprawy oraz urlopy przedemerytalne dla docelowo blisko 4 tys. pracowników.

Od czego zależą notowania JSW?

Akcje JSW są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie od 6 lipca 2011 roku. We wrześniu tego samego roku spółka weszła do indeksu WIG20, a od 2012 roku była także uwzględniana w Respect Index. Symbol akcji JSW jest obserwowany przez inwestorów zainteresowanych surowcami, przemysłem stalowym i spółkami z udziałem Skarbu Państwa.

Na kurs wpływają przede wszystkim ceny węgla koksowego, poziom produkcji, koszty pracy, awarie i warunki geologiczne. Reakcję rynku wywołują również dane o zapasach, sprzedaży koksu, zadłużeniu oraz przepływach pieniężnych. W latach 2011–2015 cena akcji spadła o około 90 proc., natomiast w 2022 roku kapitalizacja i wyniki korzystały z wysokich cen surowców.

Inwestor analizujący notowania powinien sprawdzać raporty okresowe, wolumen obrotu, EBITDA, zadłużenie netto oraz komunikaty dotyczące finansowania. Sama strata netto nie pokazuje całej sytuacji, ale strata EBITDA sygnalizuje problemy już na poziomie działalności operacyjnej. W 2026 roku rynek ocenia także możliwość utrzymania płynności i tempo wdrażania programu naprawczego.

Energia, metan i środowisko

Kopalnie JSW należą do zakładów o najwyższej kategorii zagrożenia metanowego. Spółka ujmuje metan powstający przy wydobyciu i wykorzystuje go do produkcji energii elektrycznej, ciepła oraz chłodu. W 2011 roku dało to 208 GWh energii elektrycznej i 697 TJ energii cieplnej.

W 2018 roku około 40 proc. ujmowanego metanu wykorzystywano energetycznie, co pozwalało pokrywać 66 proc. zapotrzebowania grupy na energię elektryczną oraz 98 proc. zapotrzebowania na ciepło. Zakłady prowadzą także segregację około 50 rodzajów odpadów wydobywczych. Z części z nich powstają kruszywa stosowane w budownictwie drogowym, hydrotechnice i pracach inżynieryjnych.

W 2018 roku JSW przeznaczyła 163,8 mln zł na ochronę środowiska, w tym 44,5 mln zł na inwestycje. Na naprawę szkód górniczych wydano 76,8 mln zł. System retencyjno-dozujący Olza oraz Zakład Odsalania Dębieńsko ograniczają zasolenie wód i pozwalają odzyskiwać sól przemysłową oraz spożywczą.

JSW pozostaje największym w Polsce producentem węgla koksowego typu 35, a jej wyniki zależą bezpośrednio od kondycji światowego przemysłu stalowego.