Cło importowe to opłata nakładana na towary sprowadzane spoza Unii Europejskiej. Jej wysokość zależy przede wszystkim od kodu CN, kraju pochodzenia oraz wartości celnej towaru. Cło zwiększa koszt importu i – w przeciwieństwie do VAT – nie podlega odliczeniu.
Czym jest cło importowe?
Cło jest należnością pobieraną przy wprowadzaniu towaru na obszar celny Unii Europejskiej. Polska należy do unii celnej, dlatego między państwami członkowskimi nie pobiera się ceł. Import z kraju spoza UE podlega natomiast wspólnej taryfie celnej, choć ostateczny koszt mogą zmieniać preferencje wynikające z umów handlowych.
Cło pełni funkcję fiskalną, ponieważ zasila budżet Unii Europejskiej, oraz ochronną, gdy podnosi cenę towarów konkurujących z produkcją unijną. Dla przedsiębiorcy jest przede wszystkim kosztem importu. Nie należy utożsamiać go z VAT-em. VAT jest podatkiem od konsumpcji i czynny podatnik może go co do zasady odliczyć, jeżeli importowany towar służy działalności opodatkowanej. Cło takiemu odliczeniu nie podlega.
Od czego zależy wysokość cła?
Stawka nie jest przypisana wyłącznie do nazwy produktu. Organy celne biorą pod uwagę klasyfikację towaru, jego pochodzenie oraz wartość celną. Najważniejsze czynniki to:
- Kod CN – Nomenklatura Scalona, oparta na międzynarodowym systemie HS, przypisuje towarowi właściwą pozycję taryfową i stawkę celną.
- Kraj pochodzenia – umowa handlowa może przewidywać stawkę preferencyjną albo zwolnienie, ale zwykle trzeba udokumentować preferencyjne pochodzenie produktu.
- Wartość celna – najczęściej obejmuje cenę towaru oraz koszty transportu i ubezpieczenia do granicy celnej UE. W praktyce określa się ją jako wartość CIF.
- Rodzaj stawki – cło może być procentowe, ilościowe albo mieszane. Przy stawce ad valorem nalicza się określony procent wartości, a przy stawce specyficznej kwotę od jednostki towaru.
Błędny kod CN może prowadzić zarówno do nadpłaty, jak i do powstania zaległości celnej. Przy większych lub nietypowych transakcjach warto uzyskać pomoc agencji celnej albo sprawdzić możliwość uzyskania wiążącej informacji taryfowej.
Jak obliczyć cło i VAT?
Obliczenia wykonuje się w określonej kolejności. Przykład zakłada wartość celną 10 000 zł, stawkę celną 5% oraz podstawową stawkę VAT 23%. Koszty transportu poza granicę UE należy uwzględnić w wartości celnej, a koszty przypadające na odcinek po tej granicy mogą wejść do podstawy VAT, jeżeli nie zostały już w niej ujęte.
Procedura wygląda następująco:
- Ustal wartość celną, czyli cenę towaru powiększoną o właściwe koszty transportu i ubezpieczenia do granicy UE.
- Pomnóż wartość celną przez stawkę celną. Dla 10 000 zł i 5% cło wynosi 500 zł.
- Ustal podstawę VAT, obejmującą wartość celną, cło oraz wymagane koszty dodatkowe związane z importem.
- Pomnóż podstawę VAT przez właściwą stawkę. Przy podstawie 10 500 zł i VAT 23% podatek wynosi 2 415 zł.
| Składnik | Opis | Wpływ na VAT |
|---|---|---|
| Wartość celna | Cena towaru oraz właściwe koszty do granicy UE | Tworzy podstawę obliczenia cła i wchodzi do podstawy VAT |
| Cło | 10 000 zł × 5% = 500 zł | Powiększa podstawę VAT |
| VAT | 10 500 zł × 23% = 2 415 zł | Jest podatkiem naliczanym od podstawy importowej |
W tym przykładzie łączne należności celno-podatkowe wynoszą 2 915 zł, bez ewentualnej akcyzy i opłat za obsługę odprawy. Przy alkoholu, wyrobach tytoniowych lub paliwach akcyza może zostać uwzględniona w podstawie VAT.
Kto płaci cło? Znaczenie Incoterms
Odpowiedzialność za cło wynika z przepisów celnych, ale w umowie handlowej strony określają podział kosztów i obowiązków za pomocą reguł Incoterms. Sama reguła nie zmienia stawki celnej. Wskazuje natomiast, kto organizuje import, składa dokumenty i ponosi należności wobec organów celnych.
| Incoterm | Płatnik cła | Odpowiedzialność za odprawę |
|---|---|---|
| DDP | Sprzedawca | Sprzedawca organizuje odprawę importową i ponosi koszty dostarczenia towaru, w tym należności celne |
| DDU | Kupujący | Kupujący odpowiada za import, dokumentację i zapłatę cła oraz podatków. W aktualnych regułach Incoterms odpowiednikiem używanym w wielu sytuacjach jest DAP |
Przy DDP cena dla kupującego jest bardziej przewidywalna, ale sprzedawca musi mieć możliwość prawidłowego przeprowadzenia odprawy w kraju importu. Przy DAP kupujący może ponieść dodatkowe koszty przy doręczeniu. Dlatego regułę dostawy trzeba ustalić przed zakupem i sprawdzić, czy odpowiada rzeczywistemu przepływowi dokumentów.
Rodzaje ceł i wyjątki
Poza zwykłą stawką taryfową Unia Europejska może stosować dodatkowe środki ochrony rynku. Do najważniejszych należą:
- Cła antydumpingowe – nakładane na określone towary, gdy import po zaniżonych cenach szkodzi producentom unijnym.
- Cła wyrównawcze – związane z subsydiowaniem towarów przez państwo eksportera.
- Cła retorsyjne lub odwetowe – stosowane w odpowiedzi na określone działania handlowe państw trzecich.
- Kontyngenty taryfowe – pozwalają sprowadzić określoną ilość towaru przy obniżonej lub zerowej stawce, po czym może zacząć obowiązywać stawka standardowa.
Dla przesyłek o wartości własnej do 150 EUR co do zasady nie pobiera się cła, ale VAT nadal może być należny. Zwolnienie dla prezentów wysyłanych między osobami prywatnymi dotyczy przesyłek niehandlowych o wartości do 45 EUR i ma własne warunki. Ograniczenia dotyczą między innymi alkoholu, tytoniu i perfum, dlatego niski poziom wartości nie zawsze oznacza brak wszystkich opłat.
Gdzie sprawdzić aktualną stawkę?
Przed zawarciem transakcji sprawdź kod CN, pochodzenie towaru i aktualne środki taryfowe w systemach ISZTAR oraz unijnej bazie TARIC. Informacje obejmują także kontyngenty, preferencje i cła antydumpingowe, które mogą się zmieniać. Przy pierwszym imporcie albo towarze objętym dodatkowymi środkami pomoc agencji celnej może ograniczyć ryzyko błędnego zgłoszenia. W Polsce formalności celne są obsługiwane przez Krajową Administrację Skarbową, a część czynności wykonuje się elektronicznie za pośrednictwem PUESC.
